• projektowanie aplikacji
• projektowanie stron
• doświadczenie

• dostępność stron
• technologie
• pytania i odpowiedzi

• o nas
• kontakt

Podstawowe komponenty
dostępności Sieci

Spis treści:

• Wstęp
• Jak komponenty są ze sobą powiązane
• Współzależności komponentów
• Wytyczne dla różnych komponentów

Niniejszy dokument przedstawia zależność dostępności Sieci od kilku współpracujących ze sobą komponentów oraz ukazuje, jak ulepszenia w konkretnych komponentach mogą zauważalnie poprawić dostępność Sieci. Dokument pokazuje również, zastosowanie wytycznych WAI do w przypadku tych komponentów.

Wstęp

Dla uczynienia Sieci dostępnej dla osób nie w pełni sprawnych istotnych jest kilka różnych komponentów związanych z projektowaniem stron WWW oraz ich współdziałanie. Te komponenty to, m.in.:

• zawartość - informacje na stronie WWW lub w aplikacji internetowej, włączając w to:
  • naturalne informacje, takie jak tekst, obraz i dźwięk
  • kod lub znaczniki, które definiują strukturę, sposób prezentacji itp.
• przeglądarki internetowe, odtwarzacze i inne oprogramowanie klienckie.
• technologie pomocnicze, w niektórych przypadkach - czytniki ekranu, alternatywne klawiatury, przełączniki, oprogramowanie skanujące itp.
• wiedza użytkownika, doświadczenie, i w niektórych przypadkach, sposób korzystania z Sieci
• projektanci - twórcy, programiści, autorzy itd. włączając w to projektantów nie w pełni sprawnych i użytkowników, którzy współtworzą zawartość
• narzędzia projektowe - oprogramowanie do tworzenia stron WWW
• narzędzia oceniające - oprogramowanie służące do oceny dostępności Sieci, walidatory HTML i CSS itp.

Jak komponenty są ze sobą powiązane

Projektant najczęściej używa narzędzi projektowych i oceniających podczas tworzenia stron WWW.

Ludzie ("użytkownicy") używają przeglądarek, odtwarzaczy multimedialnych, pomocniczych technologii lub innych "programów klienckich" podczas współoddziaływania z zawartością.

Współzależności komponentów

Pomiędzy komponentami istnieją istotne współzależności to znaczy, iż komponenty, dla zapewnienia dostępności Sieci, muszą pracować wspólnie. Na przykład, dla alternatywnego tekstu opisującego obraz:

• Specyfikacja techniczna wymaga alternatywnego tekstu (np. HTML definiuje atrybut alternatywnego tekstu (alt) w elemencie obrazka (img))
• Wytyczne WAI - WCAG, ATAG i UAAG, wymienione w dalszej części - definiują jak zaimplementować alternatywny tekst w celu zwiększenia dostępności w różnych komponentach
• Projektanci dostarczają słów alternatywnego opisu
• Narzędzia projektowe umożliwiają, ułatwiają i promują zamieszczanie alternatywnego tekstu na stronach WWW
• Narzędzia oceniające są pomocne przy sprawdzaniu, czy alternatywny tekst istnieje na stronie
• Oprogramowanie klienckie udostępnia ludziom i maszynom interfejs dla alternatywnego tekstu
• Użytkownicy wiedzą jak odczytać alternatywny tekst w wykorzystywanej prze nich oprogramowaniu i/lub technologiach pomocniczych, jeśli istnieje taka potrzeba

Cykl implementacyjny

Gdy zagadnienia związane z dostępnością są efektywnie zaimplementowane w jednym komponencie, prawdopodobieństwo implementacji w innych jest większe.

• Gdy przeglądarka internetowa, odtwarzacz multimedialny, technologia pomocnicza i inne oprogramowanie klienckie wspiera zagadnienia związane z dostępnością, użytkownik ma większe możliwości żądania od projektantów implementacji tych zagadnień w zawartości stron WWW.
• Gdy projektant chce umieścić elementy związane z dostępnością w treści swojej strony WWW, może oczekiwać od narzędzi projektowych, których używa, pomocy przy ich implementacji.
• Gdy narzędzia projektowe umożliwiają łatwą implementację zagadnień związanych z dostępnością, projektanci chętniej je zaimplementują w treści stron WWW.
• Gdy elementy związane z dostępnością są zaimplementowane na większości stron WWW, projektanci i użytkownicy będą mocniej nalegać na wspieranie dostępności w oprogramowaniu klienckim.

Gdy któryś komponent jest słaby

Jeśli zagadnienia dostępności nie są zaimplementowane w którymś z komponentów, motywacja do zaimplementowania ich w pozostałych komponentach spada, jeśli nie skutkuje to zwiększeniem dostępności dla użytkownika. Na przykład, wielu projektantów niechętnie implementuje elementy związane z dostępnością, które nie są wspierane przez ich narzędzia projektowe i których nie wspiera większość przeglądarek lub technologii pomocniczych.

Gdy jeden z komponentów w niewystarczającym stopniu wspiera dostępność, czasami pozostałe komponenty mogą zrekompensować "naokoło" te niedostatki, choć wymaga to więcej trudu i nie jest ogólnie nie jest dobre dla dostępności. Na przykład:

• projektant może włożyć więcej wysiłku w celu zrekompensowania słabego wsparcia zagadnień związanych z dostępnością w narzędziach projektowych; na przykład poprzez bezpośrednią edycję kodu źródłowego
• użytkownik może włożyć więcej trudu w celu zrekompensowania niedostatecznej implementacji zagadnień związanych z dostępnością w przeglądarce, odtwarzaczach multimedialnych lub technologiach pomocniczych; na przykład, używając innej przeglądarki lub technologii pomocniczych w celu zaspokojenia różnych potrzeb, związanych z dostępnością zawartości

Jednak w wielu przypadkach rozwiązania okrężne nie są możliwe i efekt jest wciąż niezadowalający. Dodatkowo, czasami słabe wsparcie dostępności w jednym komponencie nie może być sensownie rozwiązane przez inny komponent i w rezultacie staje się niedostępne, czyniąc niemożliwym, dla niektórych osób nie w pełni sprawnych, korzystanie z konkretnych stron WWW lub usług.

Wytyczne dla różnych komponentów

World Wide Web Consortium (W3C) Web Accessibility Initiative (WAI) [Inicjatywa na rzecz dostępności Sieci] rozwija wytyczne dotyczące dostępności Sieci dla różnych komponentów:

• Authoring Tool Accessibility Guidelines (ATAG) dla narzędzi projektowych
• Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) dla zawartości stron WWW; wykorzystywana przez projektantów oraz narzędzia projektowe i oceniające
• User Agent Accessibility Guidelines (UAAG) dla przeglądarek i odtwarzaczy multimedialnych oraz wybranych obszarów technologii pomocniczych

Wytyczne WAI bazują na fundamentalnych specyfikacjach technicznych Sieci i są rozwijane w połączeniu z:

• Specyfikacje techniczne W3C (HTML, XML, CSS, SVG, SMIL, etc.)

Wprowadzenie do dostępności Sieci

Przeczytaj nieoficjalne tłumaczenie dokumentu W3C przybliżającego zagadnienia dostępności Sieci.

Korzyści biznesowe

Sprawdź, jakie korzyści biznesowe może Ci przynieść tworzenie dostępnych stron i aplikacji internetowych.